Oznaka: boiša šotra

Komisija: Istraga još traje, ali je pri kraju

Vijesti / 03.03.2010

REGULATOR VEĆ DUŽE PROVJERAVA TRANSAKCIJE EUROFONDA I POVEZANIH LICA PREDVOĐENIH BAROVIĆEM, ALI ZA SADA BEZ IKAKVIH MJERA

Komisija za hartije od vrijednosti (KHOV), kako je juče saopšteno iz tog tijela, skoro osam mjeseci istražuje poslovanje Eurofonda, koji kontrolišu biznismen Veselin Barović sa partnerima.

- Istraga još traje, ali je pri kraju. Tražili smo podatke i iz Privrednog suda – rečeno je “Vijestima” iz KHOV-a.

Povod za kontrolu poslovanja Eurofonda, a potom i istragu KHOV-a koja je počela početkom juna prošle godine, bila je kupoprodaja akcija HTP Mimoza vrijedna 320.000 eura.

Eurofond je na Montenegroberzi kupio oko 0,6 odsto akcija Mimoze od kompanije Komersa, čiji je vlasnik Barović, po cijeni od 15,29 eura u takozvanoj blok transaciji, a ta cijena je bila skoro četiri puta viša od tržišne koja se kretala oko četiri eura. Barović se ovdje javlja kao vlasnik Komerse, akcionar Mimoze, akcionar Eurofonda i član Odbora direktora Euroinvesta, društva za upravljanje Eurofondom. Komisija je tada saopštila da će pokrenuti istragu, koja, kako navode, još traje.

Eurofond je nakon prodaje akcija Elektroprivrede krajem maja prošle godine inkasirao 44,4 miliona eura.

Već u prvoj polovini juna Eurofond je učestvovao u nekoliko transakcija na berzi koje su ostavile sumnju da povezana lica sa ovim fondom, preko svojih privatnih firmi, izvlače novac iz fonda tako što mu po visokim cijenama prodaju akcije i ostvaruju korist na štetu akcionara fonda. Vjeruje se da je “izvučeni” novac jednim dijelom iskorišćen za vraćanje kredita bankama.

Dan nakon trgovine akcijama Mimoze, nakon koje je i formalno otvorena istraga, Eurofond je u blok trgovini kupio nešto više od 44 hiljade akcija Elektroprivrede Crne Gore po cijeni od sedam eura, iako se u tom trenutku na berzi sva tražena količina akcija mogla kupiti po cijenama između 5,8 i 6,1 euro. I ova transakcija je zato izazvala velike sumnje među malim akcionarima, brokerima i individualnim investitorima.

Takođe, Eurofond je od povezane firme kupio oko 10.000 akcija Bjelasica rade po cijeni od 25 eura, iako je posljednja cijena kojom se trgovalo bila skoro pet puta niža. Ipak, u ovoj transakciji Eurofond je kupio sve akcije koje su bile jeftinije od 25 eura.

Strah manjinskih akcionara Eurofonda da će biti nastavljena praksa trgovine akcijama po visokim cijenama sa povezanim licima bila je opravdana. Eurofond je za kupovinu akcija i nekretnina od povezanih lica prošle godine utrošio čak 22,3 miliona eura.

Polovina tog iznosa “uložena” je u dvije firme sa sjedištem u Jajcu. Ostatak je utrošen za kupovinu akcija i nekretnina u Crnoj Gori, od povezanih lica.

U transakcijama je učestvovalo više firmi na razne načine, počevši od Eurofonda, koji je jedini oštećen kao i većina njegovih akcionara, jer je plaćao akcije po naduvanim cijenama.

Eurofond kontroliše Barović, zajedno sa direktorom Boišom Šotrom i bosanskim partnerom Zijadom Blekićem. U spornim transakcijama pojavljuju se sljedeće firme: Elektrogrupa iz Jajca, Zadrugar takođe iz Jajca, crnogorske firme Fleš, Akcija, Komersa, Fjord, Mimoza…, koje kontroliše ista grupa ljudi na čelu sa Barovićem. Uz njih, pojavljivale su se i firme Solana, Izbor Bar, Bjelasica rada čiji je vlasnik Eurofond, a iza kojeg opet stoje Barović sa partnerima. Ista družina se nalazi i u bordu direktora tih firmi.

Eurofond je, osim 22 miliona potrošenih za kupovinu akcija i nekretnina od povezanih firmi i lica, ostatak novca dobijenog od prodaje akcija EPCG dobrim dijelom iskoristio za vraćanje dugova prema bankama, koji su proizvod poslovanja iste grupe ljudi.

Logično je da Komisija za hartije od vrijednosti posjeduje podatke o poslovnim poduhvatima i transakcijama Eurofonda sa povezanim licima. Preostaje da se vidi da li će biti preduzete bilo kakve mjere, s obzirom na postojanje ozbiljnih indicija da su desetine miliona eura izvlačene nezakonito i na štetu fonda i akcionara, a u privatnu korist male grupe ljude.

Glavni kontrolor za praćenje berzanske trgovine u Crnoj Gori koji je svojevremeno po dužnosti započeo istragu sumnjivih transakcija Eurofonda prošle godine, bio je doskorašnji član KHOV-a Kenan Hrapović.

Hrapović je, u međuvremenu, prije kraja istrage napustio KHOV i kao kadar SDP-a unaprijeđen na još bolju funkciju prvog čovjeka Fonda za zdravstveno osiguranje.

Član KHOV-a zadužen za nadzor i kontrolu rada fondova sada je Azra Šehović. U Komisiji je nedavno postignut dogovor da se ubuduće svi članovi rotiraju na odgovornoj funkciji kao što je praćenje i nadzor trgovine na tržištu.

Pokret za promjene tražio je juče od Komisije za hartije od vrijednosti da sprovede istragu.

- U posljednjim transakcijama Eurofonda vrijednih 15 miliona eura postoji osnovana sumnja o pronevjeri u upravljanju investicijama. Nadležnost Komisije za hartije od vrijednosti u ovom slučaju je definisana članom 111 tačkom 2, Zakona o hartijama od vrijednosti. Pored zakonske postoji i moralna odgovornost države prema 15.000 akcionara Eurofonda. Moraju li u Crnoj Gori svi gubiti zarad nekolicine – izjavio je predstavnik PzP-a Zarija Pejović.

U vrijeme izvlačenja para, menadžeri Eurofonda dobili 2,2 miliona provizije

Da je regulativa na tržištu kapitala “zrela” za izmjene, pokazuje i to da se za loše vođenje fondova dobijaju nagrade, i to milionske.

Društva za upravljanje fondovima, prema propisima, dobijaju godišnju proviziju od tri odsto od vrijednosti neto imovine fonda.

Prema informacijama “Vijesti”, Euroinvest, u čijoj su upravi Barović, Blekić i Šotra, a koji upravlja Eurofondom, prošle godine dobio je oko 2,2 miliona provizije za upravljanje Eurofondom, bez obzira na to kako su radili, i na sve poslovne “poduhvate” oko povezanih transakcija i izvlačenja novca.

Provizija ih sljeduje i ove godine, kao što je to inače slučaj od početka masovne vaučerske privatizacije. Ta provizija je predviđena za namirivanje troškova koje društva za upravljanje imaju.

Menadžeri svih crnogorskih fondova i njihovi osnivači, od početka MVP, dobili su preko 40 miliona eura provizije za upravljanje.

Zakon ne predviđa kaznene mjere za gubitke ili izvlačenje novca iz fondova, kao što i ne predviđa oduzimanje imovine.

Za akcije i nekretnine platili sebi i prijateljima 22 miliona

Vijesti / 02.03.2010

IZ EUROFONDA, PREKO POVEZANIH TRANSAKCIJA VESKA BAROVIĆA, ZIJADA BLEKIĆA I BOIŠE ŠOTRE, NA ŠTETU GRAĐANA AKCIONARA IZVUČEN OGROMAN NOVAC OD PRODAJE AKCIJA EPCG

Fond zajedničkog ulaganja Eurofond je tokom 2009. godine za kupovinu akcija potrošio čak 15,3 miliona eura, a za kupovinu nekretnina još oko sedam miliona. Sporno je to što su sve transakcije obavljene između povezanih lica koja su osnivači ili akcionari Eurofonda, zbog čega je i realna sumnja da se ogroman novac iz fonda izvlačio nezakonito i na štetu ostalih akcionara, kojih ima oko 15.000.

Na osnovu dostupnih podataka, Eurofond je od ukupno 22,3 miliona eura potrošenih za kupovinu akcija i nekretnina tokom prošle godine, 11 miliona uložio u kupovinu akcija dvije firme sa sjedištem u Jajcu, a još toliki iznos u kupovinu nekretnina i akcija u Crnoj Gori, od povezanih firmi i lica.

Eurofond je svoj udio u EPCG prodao italijanskoj kompaniji A2A za 44 miliona eura, i taj novac je maltene kompletno utrošen za nekoliko mjeseci.

Za 22 miliona se zna da je potrošeno za spornu kupovinu akcija i nekretnina od povezanih firmi i lica, a ostatak najvećim dijelom za vraćanje dugova Eurofonda.

U svim sumnjivim transakcijama najčešće se pojavljuju Vesko Barović, Zijad Blekić i Boiša Šotra, koji su zvanično akcionari i čelnici Eurofonda i većine povezanih firmi koje se pojavljuju u ovim poslovima. Blekić živi i radi u BiH, dok je Šotra takođe iz te zemlje, ali već godinama živi u Crnoj Gori. Barović i partneri su, prema informacijama “Vijesti”, jedan dio novca od prodaje svojih akcija Eurofondu, iskoristili za vraćanje kredita bankama.

Najveća pojedinačna “investicija” Eurofonda prošle godine bila je kupovina 44.500 akcija novoosnovane firme Elektrogrupa DD iz Jajca, za 8,83 miliona eura. Za 2,1 milion kupovane su i akcije poljoprivredno-stočarske firme Zadrugar DD, takođe iz Jajca.

Sredinom septembra prošle godine iz menadžmenta Eurofonda “Vijestima” je saopšteno da su novac uložili u Elektroprivredu BiH. Ispostavilo se da to nije tačno.

Podaci o “investiranju” u firme iz Jajca ne mogu se naći u zvaničnim izvještajima o stanju portfelja Eurofonda koji su dostupni javnosti, jer su pomenuta “ulaganja” nalaze pod stavkom “ostale hartije od vrijednosti”.

Sjedišta obje firme, Elektrogrupa i Zadrugar, nalaze se u Ulici Hrvoja Vukčića Hrvatinića u Jajcu, na brojevima 55 i 78.

Eurofond je stekao ukupno 42,68 odsto vlasništva Elektrogrupe Jajce i 20 odsto akcija Zadrugara. Do tih informacija ne može se doći lako ni na Sarajevskoj berzi, jer je vlasništvo Eurofonda u ovim kompanijama sakriveno iza kastodi računa Hipo alpe adria banke iz Mostara.

Pojedini manjinski akcionari Eurofonda, čije akcije su na berzama tokom druge polovine prošle godine konstatno gubile na vrijednosti, sa velikim zakašnjenjem su saznali da djelatnost Elektrogrupe Jajce nije proizvodnja struje niti energetika, već “posredništvo u prodaji raznovrsnih proizvoda”.

Kompanija Elektrogrupa DD Jajce, prema dostupnim podacima sa Interneta i Sarajevske berze, osnovana je početkom 2009. godine. Akcije ove firme na Sarajevskoj berzi zvanično su listirane 20. marta prošle godine, ili nešto više od dva mjeseca uoči već tada izvjesne prodaje paketa akcija Elektroprivrede italijanskoj kompaniji A2A.

Ono što je interesantno – nominalna vrijednost jedne akcije Elektrogrupe je 10 konvertibilnih maraka (oko pet eura), a Eurofond je akcije te firme kupovao po cijenama čak 38 puta većim od nominale, oko 380 maraka (oko 190 eura). Javnosti je i dalje zvanično nepoznanica od koga je Eurofond kupio akcije 38 puta skuplje od nominalne cijene.

Djelatnost Zadrugara, druge firme u koju je Eurofond “investirao”, je “uzgoj usjeva i uzgoj stoke-mješovita proizvodnja”. Zadrugar posjeduje ogromno poljoprivredno dobro (“državu u državi”, kako neki vole da kažu u Eurofondu), a firma posjeduje stado stoke i savremenu opremu za mužu. Kao akcionarsko društvo oformljeno je 2001, a njegove akcije evidentirane su na Sarajevskoj berzi u prvoj polovini 2005. godine.

Izvjesno je da Barović sa partnerima nije “ulagao” ogroman novac Eurofonda u dvije firme zbog nostalgije za gradićem Jajce, gdje je polovinom Drugog svjetskog rata na Drugom zasjedanju AVNOJ-a utemeljena Titova Jugoslavija.

Osim “ulaganja” u Jajcu, Eurofond i ista grupa ljudi u isto vrijeme nijesu mirovali ni u Crnoj Gori. U tom periodu, Eurofond je kupio akcije u Crnoj Gori za oko četiri miliona eura.

Eurofond je kupovao akcije firmi u kojima već ima značajan većinski paket – Solana, Bjelasica rada i Izbor Bar. Sve te akcije Eurofond je uglavnom kupovao od iste grupe ljude (Barović, Blekić, Šotra) i njihovih firmi (Fleš, Akcija, Fjord…), ali i od drugih firmi i lica. Eurofond je kupovao i akcije firmi čiji je vlasnik Barović – Mimoza i Svis osiguranje.

Za nekoga može izgledati da su sve ove transakcije “zapetljane”, ali su više nego jasna – Eurofond, iza kojeg stoji pomenuta grupa ljudi, kupovao je akcije firmi iza kojih stoje Eurofond i Barović (Solana, Rada, Izbor, Mimoza…), od firmi (Fleš, Akcija, Komersa…) iza kojih stoji ista grupa ljudi.

U ovim transakcijama potrošeno je oko četiri miliona eura, što je uz 11 miliona uloženih u dvije firme u Jajcu, samo na akcije ukupno potrošeno oko 15,3 miliona. U kupovinu nekretnina u Crnoj Gori, takođe od povezanih firmi i lica, potrošeno je oko sedam miliona, što zajedno sa kupovinom akcija u Jajcu i Crnoj Gori, ukupno čini 22,3 miliona eura.

Osim tog “troška”, tek što su akcije EPCG prodate, i kada su na račun uplaćena 44 miliona, Eurofond je počeo vraćati i dugove crnogorskim bankama. Vjeruje se da je Eurofond potrošio skoro kompletan novac koji je imao na računu od prodaje akcija EPCG.

Činjenica je da Barović, Blekić, Šotra i njihove firme, kao i sa njima povezane kompanije, imaju najveći akcionarski udio u Eurofondu. Činjenica je, međutim, da nemaju natpolovčni akcionarski udio.

Takođe, najmanje 15.000 građana u ovom trenutku posjeduje akcije Eurofonda. Niko od njih za sada nije ostvario bilo kakvu korist od fonda, niti ih uprava fonda u bilo kom trenutku obavještava šta je sa fondom i kako i na koji način su investirana skoro 44 miliona eura dobijena od prodaje akcija EPCG.

Što se tiče građana akcionara Eurofonda, “najbolje” su prošli oni koji su prodali akcije u vrijeme berzanskog buma.

Ko je Zijad Blekić?

Kontroverzni biznismen Zijad Blekić već godinama je poznat po aferama i optužbama, od mešetarenja na Sarajevskoj berzi do mahinacija sa nekoliko kompanija u BiH.

Blekić je vlasnik sarajevske brokerske kuće Eurohaus preko koje Eurofond posluje u BiH.

Blekić je predsjednik Nadzornog odbora Sarajevske berze, Remontmontaže DD Tuzla i Zadrugara, firmi povezanih i sa Eurofondom. Tamošnji mediji Blekića i Barovića kroz afere dovode u vezu sa firmama “Vranica” i “Šipad” iz BiH.

Prekršen zakon o fondovima

Slobodnim tumačenjem postojeće zakonske regulative u Crnoj Gori, Eurofond zajedno sa povezanim licima i firmama nije smio da učestvuje u transakcijama sa drugim povezanim licima i firmama, zato što se radi o zabranjenim transakcijama i konfliktu interesa, sa ciljem izvlačenja kapitala u privatne svrhe, što za posljedicu ima pad vrijednosti fonda i štetu za akcionare.

Prema Zakonu o investiticonim fondovima, koji se odnosi i na fondove zajedničkog ulaganja kojima pripada Eurofond, – “… član Odbora direktora društva za upravljanje, izvršni direktor društva za upravljanje (…) ne smiju da učestvuju u poslovima koji omogućavaju njemu ili sa njim povezanom licu da imaju koristi od pada vrijednosti akcija investicionog fonda”. Društvo za upravljanje u ovom slučaju je Euroinvest.

Povezana lica, prema ovom zakonu, su “(…) lica koja su međusobno povezana u upravljanju, putem kapitala ili na drugi način tako da formiraju poslovnu politiku radi postizanja zajednickih ciljeva, što im omogućava da jedno lice ima značajan uticaj na odlučivanje o finansiranju i poslovanju”.

Zakon kaže i da “društvo za upravljanje i povezana lica ne mogu prodati svoju imovinu investicionom fondu, niti kupiti imovinu investicionog fonda”.

Pravni poslovi zaključeni suprotno ovoj odredbi, prema istom zakonu, ništavni su.

Postoji još nekoliko sličnih odredbi zakona, koje mogu da idu u prilog tumačenju da su Eurofond i povezana lica kršili zakon u transakcijama koje su međusobno obavljali.

Milioni za nekretnine plaćeni Fjordu i Radu Živkoviću

Za kupovinu nekretnina u Crnoj Gori, Eurofond je “uložio” oko sedam miliona eura, u čemu su takođe učestvovala povezana lica.

Eurofond je najveću parcelu, površine oko 10.000 kvadrata, kupio u mjestu Orahovac kod Kotora, za 5,48 miliona eura. Kvadrat zemlje je plaćen za nevjerovatnih 548 eura, a prodavac je, na osnovu podataka iz katastra, bio HTP Fjord, firma koju kontroliše Barović. Vlasnik Fjorda formalno je Alfa invest, firma čiji je Barović osnivač.

Eurofond je kupio i nešto manje od 600 kvadrata stambenog prostora sa dvorištem od oko 250 kvadrata u Bečićima, za 1,15 miliona. Na osnovu podataka iz katastra, vlasnici tih parcela su Podgoričani Saša Živanović i Radisav-Rade Živković, poznat kao Barovićev tjelohranitelj, a koji je trenutno u pritvoru zbog nedavne tuče u restoranu “Maša”, u kojoj su, pored Barovića, učestvovali i advokat Nebojša Batrićević i biznismen Zoran Nenezić. Živanović i Živković su često viđeni u Barovićevom društvu.

Eurofond je u Podgorici kupio i poslovni prostor za 350.000 eura, ali pouzdani podaci o bivšem vlasniku za sada javno nijesu dostupni.


Kupuju nekretnine Prve banke i akcije Elektroprivrede BiH

Vijesti / 18.09.2009

EUROFOND REINVESTIRAO NAJVEĆI DIO NOVCA OD 44 MILIONA OD PRODAJE AKCIJA EPCG

Fond zajedničkog ulaganja Eurofond, koji je od prodaje akcija Elektroprivrede Crne Gore inkasirao 44 miliona eura, nakon tri mjeseca potrošio je najveći dio tog novca vraćajući dugove, kupujući nekretnine i hartije od vrijednosti u zemlji i inostranstvu.

Prema zvaničnim podacima o strukturi portfelja na kraju maja, neposredno nakon prodaje akcija EPCG, Eurofond je na računima imao 35,15 miliona eura, na kraju juna 16,3 miliona eura, na kraju jula 11,1 milion, a na kraju avgusta svega oko 3,59 miliona eura.

Direktor kompanije Euroinvest, koja upravlja fondom, Boiša Šotra potvrdio je juče “Vijestima” da je 5,83 miliona eura uloženo u kupovinu nekretnina, a skoro 11 miliona u kupovinu akcija iz sistema Elektroprivrede Bosne i Hercegovine.

U portfelju fonda, koji se može pogledati na sajtovima NEX-a i Montenegroberze, akcije iz sistema Elektroprivrede BiH vode se pod stavkom “ostale hartije od vrijednosti”.

Šotra je istakao da Eurofond, kao ni kompanija Euroinvest koja upravlja fondom, nema više dugova. Do polovine ove godine Eurofond je bio zadužen kod Hipo alpe adria banke, Prve i Hipotekarne banke.

- Kupili smo poslovni prostor 200 kvadrata od Prve banke Crne Gore za 350.000 eura koji se nalazi iza hotela “Crna Gora”. Imajući u vidi da je cijena nekretnina na toj lokaciji ranije bila 4.500 eura, smatram da je postignuta cijena od oko 1.700 eura povoljna pogotovo imajući u vidu naznake da kriza prolazi – istakao je Šotra.

On je dodao da su od Prve banke, takođe, u Perastu na obali mora kupili plac na lokaciji gdje je urbanističkim planom već ucrtan hotelski kompleks.

- Ne kupujemo tuđu muku, nego to radimo regularno od banke. Nastavićemo to da radimo i ubuduće, jer mislimo da pojedine atraktivne nekretnine neće biti jeftinije nego što su sada – dodao je Šotra.

Direktor Eurofonda je naveo da je “1,2 miliona eura uloženo u dokapitalizaciju Solane Bajo Sekulić, a pola miliona u Swis osiguranje gdje su stekli oko 15 odsto vlasništva”.

Vrijednost portfelja Eurofonda nakon rasta cijena akcija na berzama za mjesec je povećana sa 90 na oko 114 miliona eura.

Fondovi ponovo kupovali EPCG

Nakon prodaje akcija EPCG, fondovi Trend, Eurufond, Atlas Mont i Moneta protekla tri mjeseca ponovo su kupili oko 220.000 akcija elektroenergetske kompanije za ukupno 1,7 miliona eura.

Prema podacima sa sajta dviju berza krajem avgusta Moneta je imala najviše 105.637 akcija EPCG, Atlas Mont 52.029, Eurofond 44.721 i Trend 17.456 akcija.

Imajući u vidu da je italijanska kompanija A2A ponudila otkup akcija po cijeni od 8,4, fondovi će na uloženi novac u prosjeku zaraditi oko 10 odsto, a Moneta koja je kupovola po dosta nižim cijenama od 7,7 još više.